Enes Özdoğan. ← Bütün deneyler
Telefonla ölçtüm · çalışma kâğıdı · 10–13 Kasım 2026

Uçak sesinden hız, mesafe ve saat

Bir uçak geçerken sesi önce incelir, sonra kalınlaşır. Bu dört günde o değişimin içinden neyi çıkarabildiğimizi denedik: uçağın hızını, bize ne kadar yakından geçtiğini, hangi uçak olduğunu ve kaydın saatini. Bu sayfa her adımı, kullandığımız formülleri, gerçek sayıları ve nerede takıldığımızı en baştan anlatıyor.

Özet

Altı kayıt, altı sonuç

KayıtNe çıktıDurum
İzmir, Karakuyu (bizim, 30 dk)Uçaklar 10–13 km uzaktaydı; izlenebilir ton yok.olmadı
Colsto'nun ham kaydı (ABD, 1 sa)İki pervaneli uçak: ≈142 m/sn, 6,6 km ve ≈90 m/sn, 2,0 km. ADS-B ile kontrol edilemedi.ölçüldü
Seattle, xeno-canto (iPhone, 3 dk)Kör tahmin: en az 100 m/sn. ADS-B: Boeing 737-900, 120 m/sn, 1,42 km. Kaydın saati sesten 08:46:02 çıktı. Yeri bilmeden yapılan aramada konum ≈1 km hatayla bulundu.doğrulandı
Michigan, xeno-canto (18 dk)Ton yok; bölgede ADS-B alıcısı da yok, 25 km içinde tek uçak kaydı yok.olmadı
New York, xeno-canto (31 sn)Kör tahmin ≈58 m/sn, ≈1,5 km. ADS-B'de buna uyan uçak çıkmadı.belirsiz
Köln, xeno-canto (iPhone, 93 sn)Uçak bulundu: 35.000 ft'te Lufthansa A321neo, 11 km. Kör tahmin yanlıştı (132 m/sn, 2,3 km; gerçek ≈236 m/sn). Konum ≈3,5 km hatayla, ayna belirsizliğiyle.uçak doğru, konum kaba
1
Temel

Ses, frekans ve "ton"

Ses, havadaki basıncın hızlı titreşimi. Saniyedeki titreşim sayısına frekans diyoruz, birimi hertz (Hz). 100 Hz kalın bir uğultu, 1.000 Hz ince bir düdük gibi duyulur. Telefon mikrofonu basıncı saniyede 48.000 kez ölçüp kaydeder.

Sesler ikiye ayrılır:

  • Ton: Tek bir frekansta, düzenli tekrar eden ses. Dönen bir şey her turda aynı itişi yaptığında oluşur: pervane, fan, motor.
  • Gürültü: Her frekansa yayılmış düzensiz ses. Rüzgâr, şelale, jet egzozunun "şşş"ı.

Doppler'i ölçmek için ton gerekiyor, çünkü yalnızca tonun frekansı ölçülebilir. Pervaneli bir uçakta en güçlü ton, kanatların havayı itme sıklığıdır:

fkanat = B × N / 60
B: kanat sayısı. N: dakikadaki devir (rpm). 60'a bölüm, dakikayı saniyeye çevirir.
Örnek: 2 kanatlı pervane, 2.400 rpm → 2 × 2.400 / 60 = 80 Hz. Üstüne 160, 240, 320 Hz'de katları (harmonikleri) gelir.

Jetlerin büyük kısmı geniş bantlı gürültü verir. Ama fan kanatlarından, dişlilerden gelen tonlar da olabilir. Seattle'daki Boeing'de de bir ton vardı (≈178 Hz). Kaynağının tam olarak ne olduğunu bilmiyoruz; ölçmek için bilmemiz gerekmiyor, değişimini izlemek yetiyor.

Harmonik: bir tonun 2, 3, 4… katlarındaki kardeşleri. Hepsi aynı oranda kayar. Birden fazla harmoniğin aynı sonucu vermesi, ölçümün tutarlı olduğunu kontrol etmenin kolay bir yolu.

2
Sesi görmek

Spektrogram: hangi an, hangi frekans

Ses kaydı tek bir dalga çizgisidir; içinde hangi frekansların olduğu görünmez. Onları ayırmak için kaydı kısa parçalara bölüp her parçaya Fourier dönüşümü (FFT) uyguluyoruz. FFT "bu parçada hangi frekanstan ne kadar var" sorusunu cevaplar. Parçaları yan yana dizince spektrogram çıkar: yatay eksen zaman, dikey eksen frekans, parlaklık şiddet.

Parça uzunluğu bir tercih ister. Uzun parça frekansı hassas ölçer, kısa parça zamanı hassas ölçer. İkisi birden olmaz:

Δf = fs / N , süre = N / fs
fs: örnekleme hızı. N: parçadaki örnek sayısı. Δf: ayırt edilebilen en küçük frekans farkı.
Bizim ayar: sesi 8.000 Hz'e indirdik, N = 8.192 → Δf = 8.000 / 8.192 ≈ 0,98 Hz, parça süresi ≈ 1,02 sn, parçalar 0,25 sn arayla.
Tepeyi iki komşu kutunun arasında daha hassas bulmak için parabolik ara değer kullandık; böylece yarım hertzin altına indik.

Beyazlatma. Rüzgâr ve trafik bazı frekansları sürekli parlak gösterir. Her frekansın kayıt boyunca ortanca (medyan) değerini çıkarınca sabit uğultular siyaha döner, değişen tonlar öne çıkar. Bu sayfadaki siyah-beyaz spektrogramların hepsi böyle.

3
Fizik

Doppler: yaklaşan ses ince, uzaklaşan kalın

Ses havada saniyede yaklaşık 343 metre gider (20 °C). Uçak bize doğru gelirken her yeni dalga tepesini bir öncekine biraz daha yakın bir yerden yayar. Dalgalar sıkışır, kulağa daha sık ulaşır, frekans yükselir. Uzaklaşırken dalgalar seyrelir, frekans düşer.

fduyulan = f0 × c / (c − vr)
f0: kaynağın kendi frekansı. c: ses hızı (343 m/sn). vr: uçağın bize doğru hız bileşeni; yaklaşırken artı, uzaklaşırken eksi.

Uçak tam yanımızdan geçerken bize ne yaklaşıyor ne uzaklaşıyordur; vr = 0, duyduğumuz frekans tam f0'dır. Bu ana en yakın geçiş diyoruz.

Düz çizgide, sabit v hızıyla giden ve bize en çok d kadar yaklaşan bir uçak için yaklaşma bileşeni şöyle yazılır:

s = v × (t − tc) , R = √(d² + s²) , vr = − v × s / R
tc: en yakın geçiş anı. s: o andan beri gidilen yol (öncesinde eksi). R: o anki uzaklık.

Önemli bir incelik: t anında duyduğumuz ses, uçağın R/c saniye önce bulunduğu yerden çıkmıştır. 10 km'den gelen ses 29 saniye yolda kalır. Eğriyi doğru çizmek için her an için sesin çıktığı anı bulmak gerekir:

tduyulan = tçıkış + R(tçıkış) / c
Colsto videosunda bunu ayrıca vurguluyor: gecikme eğriyi sadece kaydırmaz, şeklini de değiştirir. Araçlarımız bu düzeltmeyi baştan beri yapıyordu.
Dene

Kendi geçişini çiz

Hızı, en yakın mesafeyi ve kaynak frekansını değiştir; duyulacak frekansın zamanla nasıl değiştiğini gör. Kesikli çizgi, aynı v²/d oranına sahip başka bir geçiş. Ortadaki eğimleri aynı, uçları farklı: bölüm 4'teki "hız–mesafe takası"nın kaynağı bu.

Yaklaşırken (uzakta)–
Uzaklaşırken (uzakta)–
En yakın anda eğim–
Sesin gecikmesi (en yakın)–
seçilen geçişaynı v²/d, hız %30 fazlaYatay: en yakın andan sonraki saniye. Dikey: duyulan frekans.
4
Hesap

Hız ve mesafe nasıl çıkıyor

Eğrinin iki ucu ve ortasındaki eğim üç ayrı bilgi taşır.

a) Uçlardan hız

Uçak çok uzaktayken neredeyse doğrudan bize gelir ya da bizden gider; vr ≈ v. İki uç frekanstan hız ve kaynak frekansı çıkar:

fyak = f0·c/(c−v) , fuz = f0·c/(c+v)
v = c × (fyak − fuz) / (fyak + fuz) , f0 = 2·fyak·fuz / (fyak + fuz)
Colsto kaydı, olay 1: iz 187 Hz'den 83 Hz'e iniyor.
v ≥ 343 × (187 − 83) / (187 + 83) = 343 × 104 / 270 ≈ 132 m/sn
"≥" çünkü kaydın uçlarında uçak henüz tam uçta değil; gerçek uçlar daha da açık. Tam model 142 m/sn verdi.

b) Ortadaki eğimden hız ile mesafenin ilişkisi

En yakın anda frekans en hızlı düşer. Eğim formülü:

df/dt (en yakın an) = − f0 × v² / (c × d)
⇒ v = √( c × d × |df/dt| / f0 )
Bu formül v'yi tek başına vermez, v ile d'yi birbirine bağlar. Hız iki katına çıkınca aynı eğimi vermek için mesafe dört katına çıkmalı.
Seattle'daki uyum tam olarak bunu gösterdi: v 100 m/sn ↔ d 0,83 km · 120 ↔ 1,38 · 130 ↔ 1,75 · 160 ↔ 3,03 km.

c) Eğrinin genişliğinden ikisini ayırmak

Frekansın ne kadar sürede değiştiği, d/v süresine bağlıdır. Eğrinin hem ortası hem uçlara doğru bükülmesi kayıtta varsa v ve d ayrı ayrı çıkar. Colsto'nun olay 1'inde uçlar kayıttaydı: hız 138–146 m/sn gibi dar bir aralıkta bulundu. Seattle'da eğrinin uçları gürültüye karışmıştı: sadece "en az 100 m/sn" diyebildik.

Hız uçağın havaya göre hızıdır, çünkü ses havada yol alır. ADS-B'nin verdiği ise yere göre hız. Rüzgâr varsa ikisi birkaç m/sn farklı olabilir.
5
Yöntem

Eğriyi nasıl oturttuk

  1. İzi çıkar. Spektrogramda tonun yolunu kabaca birkaç noktayla işaretledik (çapa). Program her 0,25 sn'de o civarın ±5 Hz'indeki en parlak frekansı aldı. Yeterince parlak olmayan noktaları attı.
  2. Modeli tara. Hız 30–200 m/sn (2'şer), mesafe 100 m–10 km (%4 adımla), en yakın an 0,5 sn adımla. Her üçlü için beklenen eğriyi hesapladık; buna "oran eğrisi" q(t) diyelim.
  3. f0'ı kapalı formda bul. Her üçlü için en iyi kaynak frekansı doğrudan hesaplanır:
f0 = Σ qi·fi / Σ qi² , rms = √( Σ (fi − f0·qi)² / n )
fi: izdeki ölçülen frekanslar. rms: modelin izden ortalama sapması (Hz). En küçük rms veren (v, d, tc) seçilir.
  1. Belirsizliği raporla. En iyi rms'in 1,5 katının altında kalan bütün hızları "uyumlu aralık" saydık. Bu resmi bir güven aralığı değil, kaba bir göstergedir.

Araçlar: 3 Kod/spektro-beyaz.cjs (spektrogram), doppler-iz.cjs (iz ve uyum), adsb-gecmis-tara.cjs (arşivde aday uçak), adsb-egri-skor.cjs (ADS-B eğrisini sese karşı puanlama).

6
Doğrulama

Hangi uçaktı, kayıt ne zaman başladı

Uçakların çoğu ADS-B ile her saniye konumunu, yüksekliğini ve hızını yayınlar. Gönüllülerin alıcıları bunu toplar; adsb.lol her günün tamamını ücretsiz arşivliyor (bir gün 2–3,5 GB).

  1. Kaydın yerine belirli bir yarıçapta, kayıt saatine yakın geçen bütün uçakları arşivden süzdük.
  2. Her uçak için gerçek izinden, kayıt yerinde duyulacak eğriyi hesapladık. Bu sefer düz çizgi varsayımı yok: uçağın döndüğü, alçaldığı her an hesaba giriyor.
  3. Kaydın başlangıç saatini ve f0'ı serbest bırakıp her adayı sesteki ize oturttuk.
Seattle: 17 aday. N486AS (737-900) rms 4,3 Hz; diğerleri 21–40 Hz.
Kazananın uyum için istediği kayıt başlangıcı: 08:46:01,7. xeno-canto'da yazan: 08:46.

İkinci satır önemli: yer ve uçuş verisi biliniyorsa ses, kaydın saatini saniyesine kadar veriyor. Bunu kayıt sahibinin yazdığı saate bakmadan bulduk.

Başka bir yöntem de denedik: beklenen eğri boyunca spektrogram parlaklığını toplamak, Colsto'nun puanlaması. Karakuyu ve New York'ta bu ayırt edici çıkmadı. Kayıtta sabit tonlar olunca, uçağın orada olmadığı anlara kaydırılmış "boş" eğriler de benzer puan aldı.

7
Konum

Konumu sadece sesten bulmak: yaklaşık 1 km

Seattle kaydında yeri bilmiyormuş gibi davrandık. Kayıt yerini merkezde olmayacak şekilde içine alan 20 × 18 km'lik bir kutu seçtik. Kutunun üstünden o sırada geçen 77 uçuşun ADS-B izini aday yaptık. Sesten çıkan iz yalnız sese dayanıyor. Yöntem şu:

  1. Aranan bölgeye bir nokta ağı ser, örneğin 200 m arayla.
  2. Her nokta için o günkü her uçuşun o noktada duyulacak eğrisini hesapla (bölüm 6'daki işlem).
  3. Sesteki iz(ler)le en iyi uyan nokta, kaydın yeridir.

Neden işe yarar: Doppler eğrisinin şekli uçağın sana göre geometrisine bağlıdır. 1 km kenara kayınca en yakın mesafe, dolayısıyla eğrinin dikliği değişir. Uçağın sesin duyulduğu andaki konumu da zamanlamayı belirler.

Seattle konum araması ısı haritası; saat dakikasıyla biliniyorken
en iyi uyumortazayıf ya da eğri yokN486AS'in gerçek izi○ gerçek kayıt yeri● en iyi tahmin

Kayıt saati dakikasıyla biliniyorken (08:46 ±1 dk), 250 m ağ, 5.832 nokta. Görüntü 18 km genişliğinde, 20 km yüksekliğinde. Uçak Wedgwood'un üstünde sola dönüyor; baştaki ton yükselişi bu dönüşten geliyordu.

Saat bilgisiEn iyi noktaEşleşen uçakGerçek nokta kaçıncı
Dakikasıyla (±1 dk)1,2 km uzakta; en iyi 20'nin merkezi 0,76 kmN486AS (doğru)5.832 içinde 17.
Kabaca (±15 dk)2,0 km uzaktaXA-VRQ (yanlış; aynı iniş hattında 11 dk önce)1.476 içinde 9.
Seattle konum araması ısı haritası; saat kabaca biliniyorken

Saat yalnız ±15 dk biliniyorken, 500 m ağ. Aynı iniş hattından geçen başka uçaklar da benzer eğri üretiyor; doğru bölge yine en iyiler arasında, ama yer iniş hattı boyunca yayılıyor.

Ne gösterdi: Tek bir uçak geçişi ve dakikasına kadar bilinen saatle kaydın yerini yaklaşık 1 km içinde bulduk. Uçağa dik yönde konum iyi çıkıyor, çünkü en yakın mesafe eğrinin dikliğini belirliyor. Uçağın gittiği yön boyunca ise daha belirsiz. Saat kabaca bilinince aynı hattan geçen uçaklar birbirine karışıyor.

Hata kaynakları: arazi düz kabul edildi (Colsto yükseklik haritası kullanıyor) · tek uçak olayı · izdeki gürültü (≈3,7 Hz) · ADS-B konumlarının saniyelik örneklemesi.
Daha iyisi için: ikinci bir uçak olayı. İki olay arasındaki süre konumu hat boyunca da daraltır; saat bilinmese bile.
8
Kayıtlar

Beş kayıt, ayrıntılarıyla

8.1 · İzmir, Karakuyu: uçaklar fazla uzaktaydı olmadı

Adnan Menderes'in 16 km güneyinde, pist uzantısında 30 dakika kayıt aldık. Kaydın başında saniyeleri sesli saymıştın; konuşmayı bilgisayarda yazıya döküp başlangıcı 15:46:48 (±1 sn) bulduk. Aynı sürede adsb.fi'den uçak konumu topladık.

PGT36VH · A320neo, 9,7 kmTHY7HR · A320, 10,5 kmPGC89S · PC-24, 13,5 km (43.000 ft)10 km

5 saniyelik ses seviyesi (50–1.500 Hz). Kesikli çizgiler: uçağın en yakın anından çıkan sesin gelmesi gereken an. Kabarmaların çoğu rüzgâr (14 kt).

PGT36VH geçişi civarında beyazlatılmış spektrogram ve beklenen Doppler eğrileri
15:52:0015–500 Hz15:56:00

ADS-B'den hesaplanan beklenen yollar (80, 150 ve 300 Hz'lik bir ton için). Altlarında sürekli bir çizgi yok. Puanlama da şanstan ayırt edemedi: doğru zamanda 7,4 dB, kaydırılmış denemelerde 4,8–9,1 dB.

8.2 · Colsto'nun ham kaydı: net eğri neye benzer ölçüldü

Colsto kaydı, 35. dakikadaki Doppler eğrisi, iz ve model
34:0030–400 Hz38:00

Olay 1 (35:46). Mavi: iz, 187 → 83 Hz, 581 nokta. Kırmızı: model ve 2. harmoniği; sapma 0,45 Hz. Sonuç: v ≈ 142 m/sn (138–146), d ≈ 6,6 km, f₀ ≈ 113 Hz.

Colsto kaydı, 51. dakikadaki Doppler eğrisi
49:2030–400 Hz53:20

Olay 2 (51:03), 917 sn sonra. İz 175 → 114 Hz, sapma 0,54 Hz. Sonuç: v ≈ 90 m/sn (82–102), d ≈ 2,0 km. Colsto bir olay için "≈100 m/sn, 70 değil" diyor.

8.3 · Seattle: kör tahmin, sonra gerçek uçak doğrulandı

XC941260 (Whitney Neufeld-Kaiser, CC BY-NC-SA 4.0). Wedgwood, 13 Mart 2024, 08:46; iPhone SE, 2:53. Önce sadece sesten tahmin yazdık, sonra o günün ADS-B arşivini (1,98 GB) indirdik.

Seattle kaydının spektrogramı ve N486AS'in ADS-B'den hesaplanan Doppler eğrisi
0:3060–500 Hz2:10

Kırmızı kesikli: N486AS'in ADS-B izinden hesaplanan eğri. Baştaki hafif yükselişi de veriyor; uçak düz değil, dönerek alçalıyordu.

Kör tahminADS-B
Hızen iyi 130, en az ~100 m/sn120 m/sn (234 kt)
En yakın mesafe120 m/sn için 1,38 km1,42 km (1.330 m yükseklik)
Kayıt başlangıcısesten 08:46:02xeno-canto: 08:46

8.4 · Michigan: duyuldu, ama kimse kaydetmemiş olmadı

XC1092456, Escanaba yakını, 31 Mart 2026. Kayıtçı iki uçak duymuş. Seste esinti baskın, izlenebilir ton yok. O günün arşivinde (3,4 GB) kayıt sırasında 25 km içinde tek bir uçak yok; 80 km'ye genişletince iki saatte sadece 4 uçak çıktı. Kırsal bölgede ADS-B alıcısı yok denecek kadar az.

8.5 · New York: güzel harmonikler, eşleşen uçak yok belirsiz

XC1166127, Chappaqua, 12 Ağustos 2026, 10:15; 31 sn. Kayıtta yavaşça inen bir harmonik dizisi var: 155 → 144, 312 → 285, 468 → 430 Hz. Bunlar ≈135 Hz'lik bir temelin katları.

New York kaydında paralel inen harmonik çizgiler
0 sn30–1.200 Hz30 sn

Paralel çizgiler: aynı kaynağın harmonikleri, hepsi aynı oranda iniyor. Kör uyum (2. ve 3. harmonik aynı sonucu verdi): v ≈ 58 m/sn, d ≈ 1,5 km, en yakın an kaydın bitiminden hemen sonra.

Arşivde (2,9 GB) 20 km içinde 47 uçak var, ama 14:15 civarında 1,5 km'den geçen yavaş bir uçak yok. Üç olasılık: kayıt saati çeyrek saate yuvarlanmış olabilir; kaynak ADS-B'de görünmeyen bir helikopter olabilir; ya da bu iniş Doppler değil, sabit bir makinenin devir düşüşüdür. Harmonikler bu ikisini ayıramaz.

8.6 · Köln: doğru uçak, yanlış kör tahmin uçak doğru, konum kaba

XC902727 (Frank-Udo Tielmann, CC BY-NC-SA 4.0). Ren kıyısında bir koruluk, 12 Mayıs 2024, 20:30; iPhone SE2, 93 sn, düzenlenmemiş. Kaydeden "bir uçak koruluğun üstünden geçiyor" diye not düşmüş. Kayıtta 11–45. saniyeler arasında 380 Hz'den 203 Hz'e inen ince bir ton, ayrıca V şeklinde girişim saçakları var. Saçaklar, sesin yerden yansıyıp doğrudan sesle karışmasından oluşur.

Köln kaydının spektrogramı ve üç aday uçağın beklenen eğrileri
0 sn30–600 Hz92 sn

Üç adayın ADS-B'den beklenen eğrisi. Hepsi görünen parçaya (11–45 sn) uyuyor, dışında ayrışıyor. Mavi: D-AIEL (35.000 ft), kırmızı: OK-TVU (13.500 ft, tırmanıyor), yeşil: OK-TVT (iniş, 2.600 ft). Saat bilinmezse üçü de aday kalıyor.

Kör tahminADS-B
Hız≈132 m/sn (en az ~105)≈236 m/sn (458 kt yer hızı)
En yakın mesafe1,5–3 km11,05 km (35.000 ft)
UçakbilinmiyorLufthansa A321neo D-AIEL; saat dakikasıyla bilinince tek aday (4,8 Hz; sonraki 33 Hz)

Kör tahmin neden yanıldı: Kayıtta eğrinin yalnız orta parçası var. Bu parça "yavaş ve yakın" ile "hızlı ve uzak" arasında ayrım yapamıyor; bölüm 4'teki takasın uç örneği. Üstelik 35.000 ft'ten gelen ses soğuk havadan geçer, orada ses hızı ≈296 m/sn. Sabit 343 m/sn varsayımı hata ekler. İki şey bağımsız olarak doğru uçağı destekliyor: D-AIEL'in en yakın anından çıkan ses kayda ≈49. sn'de ulaşmalı, girişim saçaklarının tepesi 46. sn'de.

Köln konum araması ısı haritası; uçak izinin iki yanında simetrik iki bölge

Sesten konum, saat dakikasıyla biliniyorken (500 m ağ, 25 uçuş). En iyi tahmin gerçek yere 3,5 km. İzin iki yanında iki simetrik bölge var: tek düz geçişte uçağın hangi yanında durduğun belli olmaz (ayna belirsizliği). Görüntü ≈20 × 20 km.

9
Dürüst liste

Sınırlar

SınırNedenBizde
MesafeSes şiddeti mesafeyle düşer: 20·log₁₀(d₂/d₁) dB. Hava ayrıca yüksek frekansları km başına birkaç dB yutar.10 km ile 1,4 km arası ≈ 17 dB fark. Karakuyu ile Seattle'ı ayıran şey bu.
Ton gereğiDoppler yalnız tonda ölçülür. Geniş bantlı jet uğultusu "nerede" sorusunu taşımaz.Karakuyu ve Michigan'da ton yoktu.
RüzgârMikrofondaki rüzgâr 300 Hz altını kaplar; pervane tonları tam orada.Karakuyu 14 kt, Michigan esintili.
Hız–mesafe takasıEğrinin sadece ortası görünürse v ve d ayrı çıkmaz, yalnız v²/d çıkar.Seattle'da "en az 100 m/sn" dedik; ADS-B 120 dedi.
ADS-B kapsamıGönüllü alıcı yoksa uçak arşivde yoktur. Alçak uçuşlar daha da zor yakalanır.İzmir'de 7.850 ft altı yok, Michigan'da neredeyse hiç yok.
Saat doğruluğuSaat dakikasına kadar bilinmezse kısa bir eğri birçok uçağa oturabilir.New York'ta saat yuvarlanmış görünüyor.
Devir değişimiKaynağın kendi frekansı da değişebilir (gaz açma, iniş). Model bunu Doppler sanar.New York'taki iniş belki de buydu.
Düz çizgi modeliDönen, alçalan uçakta kör uyum yanılır. ADS-B izi bunu düzeltir.Seattle'daki baştaki yükselişi ancak ADS-B izi açıkladı.
Yüksek uçak11 km'den geçen uçak eğrinin şeklini yere göre az değiştirir; ses soğuk havadan geçtiği için 343 m/sn varsayımı bozulur.Köln: uçak ve saat doğru, konum 3,5 km.
Ayna belirsizliğiTek bir düz geçiş, uçağın hangi yanında durduğunu söylemez. Isı haritasında iki simetrik bölge çıkar.Köln haritasında açıkça görülüyor.
Telefonun saatiÖrnekleme saati ≈150 ppm kayabilir: 30 dk'da ≈0,3 sn, frekansta ±0,02 Hz. Bizim ölçeğimizde önemsiz.ENF denemesinde ölçtük.

Etik: Kayıtlar başkalarının bahçelerinde alınmış. Paylaşımda kesin koordinat vermiyoruz, kayıt sahibinin adını ve lisansını yazıyoruz. Kayıtlar yalnız analiz için kullanıldı.

10
Plan

Sırada ne var

  1. Konum aramasını iki olayla tekrarlamak. Seattle'da tek uçakla ≈1 km'ye indik. İki uçak geçişi içeren bir kayıtla hat boyunca belirsizliği de kapatmak ve yükseklik haritası eklemek.
  2. Kendi temiz kaydımız: Selçuk-Efes. Eğitim uçakları (Cessna 172, Diamond) pist çevresinde 300 m'den sürekli tur atıyor. Net pervane tonu, kısa mesafe, defalarca geçiş. Gitmeden önce Flightradar24'te o gün uçuş var mı bakılır; kayıt başında saniyeler sayılır, mümkünse video da çekilir.
  3. Kendi ADS-B alıcımız. Bir RTL-SDR çubuğu ve anten ile Tire'de alıcı kurarsak alçak uçuşları da görürüz; İzmir'deki kapsama boşluğu kapanır.
  4. Aynı kayıtta iki uçak. İki olay arasındaki süre, saat bilinmese bile konumu daraltır. Colsto'nun yöntemi buna dayanıyor.
  5. Daha iyi aday seçimi. xeno-canto'da: işlenmemiş, en yakın geçişi içeren, dakikası belli, büyük bir havalimanı yakınında kayıtlar.
Enes Özdoğan · Bütün deneyler · menesozdogan@yandex.com