İzmir'in ana içme suyu barajlarından Tahtalı'nın su yüzeyini, Avrupa'nın ücretsiz Sentinel-2 uydu görüntülerinden 3,5 yıl boyunca ölçtüm. Sonra İZSU'nun yayımladığı resmi hacim ve su seviyesiyle karşılaştırdım. Bir yılla ayarladığım basit bir formül, diğer iki yılın hacmini ±%3 doluluk hatasıyla tahmin etti.
Gerçek renkli Sentinel-2 görüntüleri, aynı çerçeve (≈13 × 13 km). Ortadaki kare 2025 kuraklığının sonu: göl neredeyse tamamen çekilmiş, eski göl tabanı açıkta.
0,995uydu alanı ile İZSU hacmi arasındaki ilişki (137 gün)
±%3,22024 ile ayarlanıp 2025–2026'ya uygulanan tahminin doluluk hatası
0,8 → 15,5 km²en dar ve en geniş göl alanı (Kasım 2025 → Mayıs 2026)
Zaman serisi
Göl nasıl küçüldü, nasıl büyüdü
uydudan göl alanı (km², sol eksen)İZSU hacmi (milyon m³, sağ eksen)
Her nokta bulutsuz bir Sentinel-2 geçişi (163 sahne). İZSU verisi 2024 başından itibaren, üç günde bir. 2023'ün ikinci yarısında yalnız uydu verisi var.
Kör test
Bir yılla ayarla, iki yılı tahmin et
Uydu alanı hacmi doğrudan vermez; gölün derinliğini bilmez. Bu yüzden önce yalnız 2024 verisiyle alan ile hacim arasında basit bir bağıntı kurdum. Sonra bu bağıntıyı 2025 ve 2026'ya uyguladım. Bu iki yılın İZSU rakamları ayarlamada hiç kullanılmadı.
hacim ≈ 13,5 × alan0,91
hacim milyon m³, alan km². Yalnız 2024'teki 44 bulutsuz günle ayarlandı.
2024: ayarlama (44 gün)2025–2026: test (93 gün)2024'ten bulunan eğri
Test verisi ayarlama aralığının dışına da çıkıyor: 2024'te hacim 52–112 milyon m³ arasındaydı, testte 20–176. Eğri iki uca da taşındığı hâlde tahmin hatası ortalama ±9,9 milyon m³. Bu, barajın 306,7 milyon m³'lük kapasitesine göre ±%3,2 doluluk.
Fizik kontrolü
İZSU'nun kendi tablosu da aynı alanı söylüyor mu?
Su seviyesi 1 metre yükseldiğinde göle eklenen hacim, kabaca gölün o seviyedeki yüzey alanına eşittir. İZSU her gün hem seviyeyi hem hacmi yayımlıyor; bu iki sayının değişiminden gölün alanı hesaplanabilir. Bu hesap uydudan tamamen bağımsız.
alan(h) ≈ Δhacim / Δseviye
milyon m³ bölü metre = km². İZSU kayıtları 1 m'lik seviye aralıklarına toplandı.
Su seviyesi (kot)
İZSU'dan alan
Uydudan alan
38–43 m arasında iki yol 0,5 km² içinde buluşuyor. Alçak seviyelerde uydu daha küçük alan veriyor: sığ, bulanık kenar suyunu MNDWI kaçırabilir. Yüksek seviyelerde İZSU tablosunun farkları gürültülü, çünkü her 1 m'ye birkaç gün düşüyor.
Yöntem
Nasıl ölçtüm
Görüntüler. Sentinel-2 iki uydu, Türkiye'nin üstünden 5 günde bir geçer. Görüntüler AWS'deki açık arşivde bulut-uyumlu GeoTIFF olarak duruyor; tüm dosyayı değil, yalnız barajın düştüğü parçaları indirdim. Haziran 2023'ten Kasım 2026'ya 221 sahne.
Su mu, kara mı. Su yeşil ışığı yansıtır, kısa dalga kızılötesini yutar. Her piksel için:
MNDWI = (yeşil − kısa dalga kızılötesi) / (yeşil + kısa dalga kızılötesi) , su: MNDWI > 0
Sentinel-2 bant 3 (560 nm) ve bant 11 (1610 nm), 20 m piksel. İlk denemede yakın kızılötesi (NDWI) kullandım; sera çatıları su gibi göründü ve bulanık günlerde göl kayboldu.
Seralar ve göletler. Bölgede çok sayıda sera ve sulama göleti var. Yalnız açık günlerde gölün kapladığı en geniş alanın içindeki su pikselleri sayıldı.
Bulut. Sentinel-2'nin kendi sahne sınıflandırması (SCL) bulut, bulut gölgesi ya da sirrus gösteriyorsa ve bu göl bölgesinin %1'ini aşıyorsa sahne atıldı. 221 sahneden 163'ü kaldı.
Alan. Su piksel sayısı × 400 m².
Karşılaştırma. İZSU'nun açık veri servisinden 2024 başından beri her 3 günün hacim, seviye ve doluluk değeri. Uydu günüyle en fazla 2 gün aralı eşleşmeler kullanıldı (137 gün).
Sınırlar
Neyi söylemez
Hacim için ayarlama gerekiyor. Uydu yüzeyi görür, derinliği görmez. Bir yıllık resmi veriyle bağıntı kurulmadan alan hacme çevrilemez.
Bulut. Kışın uzun bulutlu dönemlerde haftalarca ölçüm yok.
Kenar suyu. 20 m'lik pikselde sığ, bulanık ya da bitkili kenarlar kaçabilir. Göl çok küçükken bu payın etkisi büyüyor.
Tek baraj. Gördes, Balçova ve Ürkmez henüz ölçülmedi. Aynı araç onlara da uygulanabilir.