İçeriğe geç
← Bütün deneyler Telefonla ölçtüm · Işıktan ENF · 9 Kasım 2026

Sessiz bir videonun saatini lambadan bulmak

Tavandaki lambayı telefonla 3 dakika çektim. Videonun sesinde elektrik uğultusu yoktu. Görüntünün parlaklığındaki titremeden şebeke frekansını çıkardım, Avrupa şebekesinin kaydıyla eşleştirdim ve videonun başladığı saati yaklaşık 1 saniye hatayla buldum.

Dosya etiketiyle karşılaştırıldı
23:38:54yalnız lambadan bulunan başlangıç (kör)
23:38:55dosyadaki bitiş saati eksi süre
r = 0,93şebeke kaydıyla eşleşme
0,81iki saatteki en yakın rakip (±30 sn dışı)

Fikir

Türkiye, Kıta Avrupası senkron şebekesinin parçası. Şebeke frekansı 50 Hz çevresinde saniyeden saniyeye birkaç binde bir hertz oynar ve bu oynama bütün şebekede aynıdır. Buna ENF (elektrik şebekesi frekansı) denir; adli bilişimde ses kayıtlarının saatini doğrulamak için kullanılır.

Bir lamba her yarım periyotta bir parlayıp söner, yani 100 Hz'de titrer. Gözle görülmez ama kamera görür. Titremenin frekansı şebekeyle birlikte oynar. Lamba görünen bir video, sesi olmasa bile şebekenin izini taşır.

Tavandaki avize lambası, videodan bir kare
Çekilen lamba. 1920×1080, 191 saniye, ≈29,98 kare/sn.

Ölçüm

Videonun kare hızı 100 Hz'i göremeyecek kadar düşük: saniyede yaklaşık 30 kare. Ama örnekleme, yüksek frekansı alçak bir frekansa katlar. Her karenin ortalama parlaklığı alınınca titreme şu frekansta görünür:

fk = 100 − 3·fps ≈ 100 − 3·29,978 ≈ 10,07 Hz

Bu katlanmış ton 4 saniyelik pencerelerle saniye saniye izlenir ve şebeke frekansına geri çevrilir:

fşebeke = (3·fps + fk) / 2

Katlanmış ton çok güçlüydü: ortanca seviyenin 160 katı. Videonun sesinde ise hiçbir uğultu harmoniği gürültünün üstüne çıkmadı. Sonuç tamamen ışıktan geldi.

Rolling shutter'ın karede oluşturduğu yatay bantlardan da frekans okunabiliyor. Lambanın kendisi çekildiği için bu desen zayıf kaldı (2,9 dB); betik bu durumda kendiliğinden zaman yoluna geçiyor.

Eşleştirme

Referans, Almanya'daki ölçümleri yayımlayan netzfrequenz.info'nun saniyelik canlı verisi. Ücretsiz bir geçmiş arşiv bulamadığım için kaydı video çekilirken eşzamanlı aldım: 2 saatlik bir kesit.

Videodan çıkan eğri bu iki saatin her saniyesine kaydırıldı ve her konum için korelasyon hesaplandı. Ortalama çıkarıldığı için sabit farklar sonucu etkilemiyor. Bu videoda kayıtla şebeke arasında 37 mHz'lik sabit bir fark vardı; telefonun kare saati yaklaşık 800 ppm sapıyor.

Lambadan çıkan frekans eğrisi ile şebeke kaydıVideodaki lamba titremesinden çıkarılan frekans sapması, şebeke kaydının 23:38:55 başlangıçlı kesitiyle aynı inişleri ve çıkışları izliyor.-30-15015300306090120150180videodaki saniyemHz
lambadan çıkan frekans (ortalaması çıkarılmış)şebeke kaydı, bulunan saatte
İki eğri aynı inişleri ve çıkışları izliyor. Dikey eksen 50 Hz'den sapma değil, her eğrinin kendi ortalamasından sapması (binde bir hertz).
Her olası başlangıç saati için eşleşmeİki saatlik şebeke kaydında videonun her olası başlangıcı denendi. En yüksek değer bulunan saatte; 30 saniyeden uzak en iyi rakip daha düşük.00,51-3600-2400-12000120024003600denenen başlangıç (sn, bulunan saate göre)r23:38:55
İki saatlik referansta her olası başlangıç saati için korelasyon (her 20 saniyenin en yükseği). En yüksek değer bulunan saatte: 0,93. Ondan 30 saniyeden uzak en iyi rakip 0,81. Fark büyük değil; 3 dakikalık bir kayıtta beklenen bu. Kayıt uzadıkça fark açılır.

Doğrulama

Kadrajda saat yoktu. Doğrulama için telefonun dosyaya yazdığı zamanı kullandım. Samsung bu etikete kaydın bitiş saatini yazıyor; bunu kadrajında saat görünen başka bir videoyla (buzdolabı testi) önceden doğrulamıştım.

23:42:06 (dosyadaki bitiş) − 191,1 sn (süre) = 23:38:55

Lambadan kör bulunan başlangıç 23:38:54. Fark yaklaşık 1 saniye; dosya etiketinin çözünürlüğü de 1 saniye.

Sınırlar

  • Titremeyen LED'lerde çalışmaz. Eski tip, ucuz ya da dimmerli lambalar ve floresanlar uygun.
  • Referans kaydı eşzamanlı alındı. Geçmiş bir videonun saatini bulmak için şebekenin geçmiş arşivi gerekir; ücretsiz bir kaynak bulamadım.
  • Doğrulama dosya etiketiyle yapıldı, kadrajda saat yoktu. Etiketin bitiş saati olduğu başka bir videoyla gösterilmişti, ama bu tek bir telefon modeli.
  • Tek video. Kısa kayıtlarda rakip saatler yükselir; ses tarafında 76 saniyelik bir kayıtta 10 dakika ötedeki aday neredeyse aynı skoru almıştı.

Veri ve kaynak

  • Kod: enf-timestamp (ışık için src/enf-light.cjs)
  • Şebeke frekansı: netzfrequenz.info canlı verisi
  • Video ve ölçüm: kendi kaydım

Bir şey ölçelim ya da kuralım.

İşletmeniz için bir web sitesi, birlikte denemek istediğiniz bir ölçüm ya da bir proje fikriniz varsa yazın.

menesozdogan@yandex.com