Kalkan bir 777'nin hızını iki ayrı yoldan ölçmek
Bir kalkış videosunda uçağın hızını önce sesten, Doppler kaymasından ölçtüm. Sonra aynı hızı yalnız görüntüden, piksellerden ölçtüm. İki yol ≈100 m/s'de (≈360 km/sa) buluştu. Oraya varmadan önce ilk ses ölçümüm yanlış çıktı; o da aşağıda.
Kaynak
Video başkasına ait: YouTube'da @thesahinonur'un çektiği THY Boeing 777-300ER kalkışı (24 sn). Bu sayfada videodan kare kullanılmadı; yalnız sesinden ve görüntüsünden çıkardığım ölçümler var.
Sesten: Doppler eğrisi
Uçak yaklaşırken motor tonu olduğundan yüksek, uzaklaşırken alçak duyulur. Ton en yakın geçiş anında iner; inişin dikliği hızı ve mesafeyi, iki uçtaki tonların oranı da hızı verir.
Tepe izlemek yerine eşleşmiş eğri taraması kullandım: her (v, d, tc, f0) için beklenen eğriyi çizip beyazlatılmış spektrogramın gücünü bu eğri boyunca topladım. En yakın geçiş anı tc tamamen serbest bırakıldı.

| Hız | 80 m/s | 90 m/s | 100 m/s | 110 m/s | 120 m/s |
|---|---|---|---|---|---|
| Skor (dB) | 9,1 | 10,6 | 11,0 | 10,5 | 9,9 |
Hız–mesafe ödünleşimi var ama zayıf: 90–110 m/s ↔ 130–240 m. En yakın geçiş anı 16,10 sn'de keskin bir tepe yapıyor.
Görüntüden: pikseller
Uçağın arka plana göre kayma hızı (piksel/sn), aynı andaki bilinen bir uzunluğun piksel boyuna bölünür. Kameranın zoom'u ve uçağa olan mesafe sadeleşir:
Uzunluk olarak dingil arasını kullandım: burun tekerinden iki ana bojinin ortasına, 777-300ER için 31,22 m. Uçak kokpit çevresindeki blokla kare kare izlendi; kamera hareketi zemindeki vektörlerden çıkarıldı.
| t (sn) | dingil arası (px) | kayma (px/sn) | v (m/s) | km/sa |
|---|---|---|---|---|
| 14,0 | 443 | 1515 | 106,8 | 384 |
| 15,0 | 650 | 2192 | 105,3 | 379 |
| 15,5 | 743 | 2470 | 103,8 | 374 |
| 16,0 | 743 | 2347 | 98,6 | 355 |
| 16,5 | 648 | 1956 | 94,2 | 339 |
| 17,0 | 561 | 1650 | 91,8 | 331 |
Ölçümler zamanla düşüyor (107 → 92), oysa uçak hızlanıyor. Bu, gözle okunan piksellerde ya da çapraz bakışta perspektif kaynaklı sistematik bir hata olduğunu düşündürüyor; ±%8 belirsizlik sayılmalı.
İlk denemem yanlıştı
İlk ölçümde 126 km/sa bulmuştum. Ses, görüntüden 1,5–2 saniye önce ortalanıyordu; fizik ise sesin d/c kadar sonra gelmesini ister. Önce ses ile görüntünün kaydığını düşündüm.
Asıl hata başkaydı: tepe izleyicinin bandı 900 Hz'de kesiliyordu. Ton geçişten sonra 900 Hz'in altına iniyor (≈740 Hz'e kadar). İzleyici bu yüzden ≈1010 Hz'de sabit duran başka bir çizgiye atlamıştı. Bandı genişletip eşleşmiş eğri taramasına geçince ses ile görüntü ±0,2 saniye içinde senkron, hızlar da aynı çıktı.
Ders: zayıf bir tonu dar bantta tepe izleyiciyle izlemek, başka bir çizgiye atlamaya açık. Bandı geniş tut, sonucu spektrogramın üstüne çizilmiş modelle gözle kontrol et.
Sınırlar
- ADS-B ile doğrulanmadı; iki yöntem birbirini doğruluyor ama ikisi de aynı videodan.
- Model düz hat ve sabit hız varsayıyor; uçak kalkışta tırmanıyor ve hızlanıyor.
- Görüntü ölçümünde pikseller gözle okundu (±10 px) ve zamanla düşen sistematik bir eğilim var.
- 777 lastiklerinin hız sınırı 378 km/sa; bulunan aralığın üst ucu buna yakın.
Veri ve kaynak
- Video: YouTube @thesahinonur, RJ2ss0BJtsA (yalnız ölçüm için kullanıldı)
- Analiz: kendi Node.js betiklerim (Doppler taraması, görüntüden hız, kamera hareketi)
- Uçağın ölçüleri: Boeing 777-300ER dingil arası 31,22 m
Bir şey ölçelim ya da kuralım.
İşletmeniz için bir web sitesi, birlikte denemek istediğiniz bir ölçüm ya da bir proje fikriniz varsa yazın.